https://studiapoetica.up.krakow.pl/issue/feed Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica 2022-01-17T13:39:03+00:00 Jakub Knap studiapoetica@up.krakow.pl Open Journal Systems <p style="text-align: justify;">„Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica” to rocznik naukowy wydawany od 2013 roku przez Katedrę Teorii i Antropologii Literatury Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.</p> <p><strong>ISSN: 2353-4583</strong></p> <p><strong>e-ISSN: 2449-7401</strong></p> <p> </p> <p><strong>Profil czasopisma:</strong></p> <p style="text-align: justify;">Czasopismo publikuje numery tematyczne, skoncentrowane każdorazowo na wybranym problemie współczesnego literaturoznawstwa.</p> <p style="text-align: justify;">Tradycyjne ujęcia sąsiadują w nim z badaniami o profilu kulturowym (kulturowa teoria literatury, lingwistyka kulturowa), społecznym (antropologia, medioznawstwo, socjologia) oraz interdyscyplinarnym (biohumanistyka, humanistyka cyfrowa).</p> <p style="text-align: justify;">W czasopiśmie drukowane są artykuły odnoszące zjawiska i artefakty literackie i paraliterackie do szerokich kontekstów kulturowych, społecznych, ekonomicznych, historycznych, psychologicznych i artystycznych.</p> <p style="text-align: justify;">Czasopismo przyjmuje artykuły w języku polskim i językach kongresowych, publikuje teksty autorów reprezentujących polskie i zagraniczne ośrodki naukowe oraz współpracuje z recenzentami zagranicznymi.</p> <p><strong>Dziedzina:</strong> nauki humanistyczne</p> <p><strong>Dyscyplina:</strong> literaturoznawstwo; nauki o kulturze i religii</p> <p><strong>Język publikacji:</strong> język polski oraz języki kongresowe</p> <p><strong>Czasopismo jest ujęte w Wykazie czasopism naukowych Ministerstwa Edukacji i Nauki. Punktacja: </strong> 40 punktów</p> <p><strong>Czasopismo objęte programem ministerialnym </strong> „<a href="https://www.gov.pl/web/nauka/informacja-w-sprawie-wynikow-konkursu-ogloszonego-w-ramach-programu-wsparcie-dla-czasopism-naukowych">Wsparcie dla czasopism naukowych” (2019 - 2020)</a>.</p> <p><strong>Czasopismo jest zarejestrowane w Rejestrze Dzienników i Czasopism.</strong></p> <p><strong>Obecność w bazach czasopism naukowych:</strong> <a href="https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=500510" target="_blank" rel="noopener">ERIH PLUS</a>, <a href="https://doaj.org/toc/2449-7401?source=%7B%22query%22%3A%7B%22filtered%22%3A%7B%22filter%22%3A%7B%22bool%22%3A%7B%22must%22%3A%5B%7B%22terms%22%3A%7B%22index.issn.exact%22%3A%5B%222353-4583%22%2C%222449-7401%22%5D%7D%7D%5D%7D%7D%2C%22query%22%3A%7B%22match_all%22%3A%7B%7D%7D%7D%7D%2C%22size%22%3A100%2C%22sort%22%3A%5B%7B%22index.date%22%3A%7B%22order%22%3A%22desc%22%7D%7D%5D%2C%22_source%22%3A%7B%7D%7D" target="_blank" rel="noopener">DOAJ</a>,<a href="http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.cejsh-1278cef6-3245-4f23-9490-d462bcc6bec7">CEJSH</a>, <a href="https://www.ceeol.com/search/journal-detail?id=2149">CEEOL</a>, <a title="http://yadda.icm.edu.pl/yadda/search/page.action?token=fba138a1-0e2c-4ee5-a2af-3875eac1797f" href="http://yadda.icm.edu.pl/yadda/search/page.action?token=fba138a1-0e2c-4ee5-a2af-3875eac1797f" target="_blank" rel="noopener">Biblioteka Nauki</a>, <a href="https://scholar.google.pl/scholar?hl=pl&amp;as_sdt=0%2C5&amp;q=Annales+Universitatis+Paedagogicae+Cracoviensis.+Studia+Poetica&amp;btnG=">Google Scholar</a>, <a href="http://bazhum.pl/bib/journal/526/">BazHum</a>.</p> https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9103 O wyimku z prasowej dyskusji i autokomentarzu do „Astronautów" Stanisława Lema (z historii kształtowania się w Polsce teorii literatury fantastycznonaukowej po drugiej wojnie światowej) 2022-01-16T18:19:03+00:00 Adam Mazurkiewicz adammazurkiewicz@o2.pl <p>Artykuł poświęcony jest dwugłosowi o powieści Stanisława Lema „Astronauci" (1951), który został zamieszczony na łamach periodyku „Nowa Kultura”. Uczestnikami dyskusji byli: Zofia Woźnicka, Ludwik Grzeniewski i Stanisław Lem, będący zarazem polemistą krytyków, jak i komentatorem własnej powieści. Dyskusja ta jest jedną z najwcześniejszych po wojnie (a z pewnością najbardziej rozbudowaną) prób eksplikacji postulowanych wobec fantastyki naukowej zobowiązań – zarówno estetycznych, jak i pozaartystycznych. Werbalizacja oczekiwań w stosunku do opowieści o „świecie Jutra” pozwala na rekonstrukcję ówczesnej – dość nikłej – świadomości genologicznej i sposobów „oswojenia” nowego w kulturze powojennej zjawiska literackiego. Omówione w szkicu głosy krytyczne dotyczące powieści Lema można traktować jako świadectwa kształtowania się teoretycznej świadomości genologicznej: zarówno krytyki literackiej, jak i samego pisarza.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9127 Od bajki (ludowej) do science fiction. Badania nad literaturą niewerystyczną na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu 2022-01-16T23:01:35+00:00 Dariusz Brzostek darek_b@umk.pl <p>Artykuł zawiera historyczne i problemowe omówienie badań nad fantastyką i fantastyczno­ścią podejmowanych od lat sześćdziesiątych XX wieku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przedstawione zostały początki studiów nad literaturą niewerystyczną, obejmu­jące prace Artura Hutnikiewicza o Stefanie Grabińskim, Andrzeja Stoffa o Stanisławie Lemie oraz Jana Mirosława Kasjana o ludowej bajce magicznej. W trakcie omówienia rozwoju badań fantastyki podejmowanych przez kolejne pokolenia naukowców zaprezentowany został tak­że zwrot w kierunku studiów kulturoznawczych, podejmujących między innymi zagadnienia związane z medioznawstwem, filmoznawstwem oraz komparatystyką literacko-kulturową i wzbogacających refleksję o zagadnienia związane z problematyką odbioru tekstów kultury, fandomem, grami cyfrowymi oraz nowymi mediami. Zwrot ten wyznacza nowe kierunki ba­dań tudzież tendencje metodologiczne, wykraczające poza tradycję literaturoznawczą, która zainicjowała toruński namysł nad fantastyką.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9104 Теория научной фантастики и творчество Лема: диалог с Анджеем Стоффом 2022-01-16T18:40:37+00:00 Елена Козьмина klen063@gmail.com <p class="Pa27" style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Times New Roman',serif; color: #211d1e;">В статье раскрывается проблема недостаточного знакомства российских исследова­телей фантастики с работами польских ученых, написанных на эту тему. Отмечается, что в польском и российском фантастоведении есть много общего, в частности, непре­кращающийся интерес к творчеству Лема. Автор выстраивает диалог с польским ли­тературоведом Анджеем Стоффом, основываясь на его теоретико-литературных рабо­тах, посвященных теории научной фантастики и творчеству Станислава Лема. Автора статьи в большей степени интересуют проблемы генологического характера. В ходе диалога выясняются сближения и расхождения в представлениях о природе научной фантастики, жанровой идентификации произведений Лема.</span></p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9108 Wybrane francuskie teorie fantastyki a ich recepcja w Polsce 2022-01-16T19:44:37+00:00 Katarzyna Gadomska kagadomska@gmail.com <p>Celem artykułu jest omówienie, w pierwszej jego części, najbardziej znanych francuskich teorii literatury fantastycznej, w części drugiej zaś pokazanie ich recepcji w Polsce. Przedstawiono zatem początki fantastyki francuskiej jako kontrowersyjnego gatunku transgenologicznego. Zaprezentowano następnie restrykcyjne próby definicji gatunku od lat pięćdziesiątych do siedemdziesiątych XX wieku we Francji (Castexa, Caillois, Vaxa, Todorova), a także późniejsze wysiłki krytyków (Andrevona) zmierzające do redefinicji gatunku i powrotu do jak najszer­szego, transgenologicznego postrzegania fantastyki. Potem zilustrowano różnorodne próby interpretacji francuskich teorii w Polsce (na przykładzie prac Lema i Niziołek). W konkluzji podkreślono, że istnieje możliwość, by te dwa symultaniczne dyskursy krytyczne w Polsce, wywodzące się odpowiednio z tradycji polonistycznej i romanistycznej, definiujące fantasty­kę w sposób bardzo różny (ujęcie rozszerzone <em>versus </em>restrykcyjne), osiągnęły jednak konsen­sus dzięki ostatnim próbom reformy teorii fantastyki we Francji.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9126 Andrzej Zgorzelski i jego teoria fantastyki 2022-01-16T22:52:43+00:00 Grzegorz Trębicki grzegorz.trebicki@ujk.edu.pl <p>Celem niniejszego artykułu jest przypomnienie osiągnięć jednego z pionierów polskiej teorii literackiej fantastyki Andrzeja Zgorzelskiego (1934–2017). Artykuł najpierw omawia pozy­cję metodologiczną badacza, który sam siebie określał jako „esencjonalistę” czy też „substan­cjonalistę”, następnie zaś pokrótce opisuje najistotniejsze pozycje jego dorobku, poświęcone fantastyce i jej teorii, by wreszcie skoncentrować się na wypracowanej przez Zgorzelskiego teorii fantastyki oraz stworzonym na jej podstawie modelu supragenologicznych typów literatury.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9111 Wokół pisarstwa „historyczno-fantastycznego” Teodora Parnickiego (na podstawie dylogii „Muza dalekich podróży” i „Staliśmy jak dwa sny”) 2022-01-16T20:25:56+00:00 Maciej Szargot maciejszargot@op.pl <p>Artykuł jest poświęcony kształtowi genologicznemu uprawianej przez Teodora Parnickiego powieści historyczno-fantastycznej, rozpatrywanemu na przykładzie dylogii, którą tworzą dzieła <em>Muza dalekich podróży </em>i <em>Staliśmy jak dwa sny</em>. Szczególnie interesuje mnie obecna w powieściach fantastyka, która wyraźnie reprezentuje dwa typy. Pierwszy z nich nazwałem „fantastyką historyczną”, drugi sam pisarz określił jako „fantastykę czystą”. Ich współwy­stępowanie odróżnia uprawianą przez Parnickiego powieść od form pokrewnych (powieści historycznej, fantastycznej i historii alternatywnej), a zarazem wyposaża dzieła prozaika w znane z literatury romantycznej cechy (autotematyzm, ironię romantyczną) oraz decyduje o przeważającej nad historycznością – literackości dzieła.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9128 Retelling w historiach alternatywnych 2022-01-16T23:22:55+00:00 Krystian Saja k.saja@ifp.uz.zgora.pl <p>Retelling, czyli ponowne opowiedzenie historii, w literaturze polskiej utrwalił się przede wszystkim w odniesieniu do mitów, legend, baśni, fantastyki oraz literatury postmodernistycznej. Tymczasem tezy z nim związane sprawdzają się na gruncie historiografii oraz historii alternatywnych, realizujących odmienny scenariusz dziejów. Relacja retellingu do tego typu literatury rzadko podlega analizie. W badaniach nad historiami alternatywnymi porusza się natomiast zagadnienia renarracji, intertekstualności, reinterpretacji oraz świata na opak, które bywają utożsamiane z retellingiem. Powyższym zagadnieniom poświęcony jest niniej­szy artykuł.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9113 Andrzeja Sapkowskiego i Jacka Dukaja rozważania o fantastyce 2022-01-16T20:34:39+00:00 Tomasz Pindel tomasz.pindel@up.krakow.pl <p>Artykuł zawiera analizę wypowiedzi teoretycznoliterackich dwóch ważnych polskich pisa­rzy fantastyki – Andrzeja Sapkowskiego i Jacka Dukaja. Choć są to wypowiedzi rozproszone i utrzymane w publicystycznym tonie, podejmowane są w nich ważne tematy dotyczące fan­tasy i SF, ich cech gatunkowych oraz relacji z innymi typami literatury.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2022 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9115 Baśń czy nie baśń? O polskim definiowaniu fantasy w siedmiu aktach 2022-01-16T20:53:32+00:00 Katarzyna Kaczor filkk@univ.gda.pl <p>Przedmiotem tekstu jest przedstawienie polskiego dyskursu definicyjnego <em>fantasy </em>jako konwencji literatury fantastycznej – od momentu jej zaistnienia za pośrednictwem przekładu Tolkienowskiego <em>Władcy Pierścieni </em>w latach 1961–1961 i pierwszych prób jej zdefiniowania do momentu ukształtowania się zjawiska i przejęcia jej dyskursu definicyjnego przez polskich autorów <em>fantasy </em>w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Dobór wypowiedzi znaczących i ich interpretacja zostały dokonane w odniesieniu do teorii dyskursu Michela Foucaulta i teorii pola Pierre’a Bourdieu.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9114 Polskie urban fantasy. Szkic o mieście i miejskości 2022-01-16T20:43:11+00:00 Barbara Szymczak-Maciejczyk bmmaciejczyk@gmail.com <p>Fantastyka miejska cieszy się coraz większym zainteresowaniem czytelników, pozosta­jąc jednocześnie na marginesie badań naukowych. Artykuł miał na celu skonkretyzowanie, z czego wywodzi się fantastyka miejska oraz jakie są jej cechy konstytutywne, a także jak ten podgatunek wpływa na zmianę opisywania miasta. Wskazano na zbieżności gatunko­we z kryminałem, zmianę paradygmatu miasta, wpływ legend miejskich na <em>urban fantasy</em>. Nakreślono związek rozkwitu fantastyki miejskiej z obserwowanym od kilku dekad zwrotem przestrzennym.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9118 Polskie badania konstruktów dziewczęcości i kobiecości w fantastyce dla młodych dorosłych 2022-01-16T21:41:21+00:00 Weronika Kostecka w.kostecka@uw.edu.pl <p>Celem artykułu jest zaprezentowanie stanu polskich badań nad kulturowymi obrazami kobiet i dziewcząt w literaturze fantastycznej dla młodych dorosłych. Kontekst rozważań stanowi przegląd prac badawczych dotyczących tej problematyki w twórczości literackiej dla młodzieży w ogóle oraz w prozie fantastycznej dla czytelników dorosłych. Fantastyka jest częstym wyborem czytelniczym młodych Polaków i Polek, dlatego przypuszczalnie odgrywa ona istotną rolę w transmisji wzorców kulturowych, także tych związanych z modelami genderowymi. Stąd kluczowa dla niniejszego tekstu teza, zgodnie z którą badanie tych literackich modeli jest równie istotne. W artykule pokazano, na czym skupiały się dotychczasowe rodzime analizy konstrukcji bohaterek utworów fantastycznych dostępnych na rodzimym rynku wydawniczym, kierowanych (wyłącznie lub między innymi) do młodych odbiorców, a także zaproponowano kierunek dalszych eksploracji badawczych.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9116 Światocentryczność fantastyki 2022-01-16T21:07:31+00:00 Krzysztof M. Maj krzysztof.m.maj@gmail.com <p>Artykuł wprowadza polskiego czytelnika w problematykę światocentryczności i zwrotu światocentrycznego we współczesnej teorii narracji. Nakreśliwszy kulturowe, ekonomiczne i transmedialne aspekty rzeczonego zwrotu, autor porusza problem dyskryminacji <em>fantasy</em>, <em>science fiction </em>oraz nurtów pokrewnych w akademickim piśmiennictwie teoretycznoliterac­kim XX i XXI wieku w Polsce. Celem tego jest przekierowanie uwagi teorii literatury na igno­rowane dotąd aspekty twórczości artystycznej, takie jak choćby światotwórstwo (w miejsce fabułotwórstwa), imersja (w miejsce uważnego czytania) i performatywna światogra (w miejsce traktowania świata jako tła wydarzeń fabularnych). Wszystkie te zjawiska postu­luje się włączyć w obręb postklasycznych studiów narratologicznych wykorzystywanych do analizy <em>fantasy</em>, <em>science fiction </em>oraz innych form fantastyki na przestrzeni różnych mediów.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9119 Blaski i nędze empirycznego literaturoznawstwa (i jego odczytań). Uwagi na marginesie lektury rozważań Andrzeja Wasilewskiego Teoria literatury Stanisława Lema 2022-01-16T22:03:40+00:00 Adam Mazurkiewicz adammazurkiewicz@o2.pl <p>W recenzji omówiona została rozprawa Andrzeja Wasilewskiego <em>Teoria literatury Stanisława Lema. </em>Jest to praca wyróżniająca się na tle pozostałych, przywołanych uprzednio opracowań z kilku względów. Autor, zgodnie z tytułem, koncentruje się na wybranym aspekcie intelek­tualnej działalności Lema, tj. teorii literatury. To z pewnością zagadnienie w refleksji nad myślowym dorobkiem Lema nowe, któremu nie poświęcano dotychczas większej uwagi. Jednakże, wbrew zapowiedziom, rozprawa sytuuje się raczej w kręgu filozofii niż teorii li­teratury. Niezależnie jednakże od nieporozumień oraz hermetycznego stylu wywodu oma­wiana monografia jest pierwszą rozprawą oferującą tak szerokie spojrzenie na zagadnienia związane z literaturą. W tym sensie rozprawa Wasilewskiego może pełnić istotną funkcję rekonesansu, ułatwiającego przyszłym badaczom rozpoznanie problematyki rozumienia li­teratury w eseistyce Lema.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9136 „Nie można pisać o wszystkim”. Z Andrzejem Stoffem rozmawia Anna Skubaczewska-Pniewska 2022-01-17T00:36:14+00:00 Anna Skubaczewska-Pniewska skubpnie@wp.pl <p>-</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9122 „Piękna, dziewiętnastowieczna redakcja”. „Nową Fantastykę” wspominają Dominika Oramus i Marek Oramus 2022-01-16T22:17:41+00:00 Dominika Oramus dominika.oramus@uw.edu.pl Marek Oramus dominika.oramus@uw.edu.pl <p>&nbsp;.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9134 O (nieco zapomnianym) mistrzu fantastyki. Sprawozdanie z konferencji Niekończący się Michael Ende – sylwetka, sygnatura, strategie fantastyczne (Kraków, 8 listopada 2019 roku) 2022-01-17T00:01:54+00:00 Dorota Pielorz powiesnik.dorota@gmail.com <p>Niniejszy tekst jest sprawozdaniem z konferencji Niekończący się Michael Ende – sylwetka, syg-<br>natura, strategie fantastyczne, która odbyła się 8 listopada 2019 roku w Krakowie. Autorka przedstawia w nim wyznaczone przez organizatorów cele, z których najważniejszym wydaje się przypomnienie postaci oraz twórczości tego wybitnego, a jednocześnie nieco zapomnianego nad Wisłą klasyka literatury fantastycznej. Najwięcej uwagi poświęca przebiegowi konferencji, krótko omawiając wszystkie wygłoszone podczas sesji referaty. Zwraca uwagę na interdyscyplinarny charakter spotkania, wskazując ponadto możliwe kierunki poszerzenia refleksji dotyczącej twórczości niemieckiego pisarza wyznaczane przez przywoływaną literaturę przedmiotu.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9125 Tanatos w cyklu „Tułacze” Mariny i Siergieja Diaczenków 2022-01-16T22:35:54+00:00 Marcin Maksymilian Borowski marcin.borowski@uwr.edu.pl <p>Artykuł stanowi hermeneutyczne rozważania nad motywem śmierci w cyklu <em>Tułacze </em>Mariny i Siergieja Diaczenków. Cykl łączy nadrzędny temat eschatologiczny, który nie spełnia jedynie funkcji impresywno-rozrywkowej. Jest pretekstem, by sięgnąć do głębszych symbolicznych pokładów, postawić ważkie pytania o życie, by rozważać nad jego istotą i nad tym, co jest w nim najważniejsze z punktu widzenia jednostki czy całej ludzkości. Temat śmierci łączy się z trudnymi wyborami, pokonywaniem słabości, dowodzeniem, że losy świata mogą zależeć od decyzji jednostki, i z romantyczno-chrześcijańską ideą samopoświęcenia dla innych.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9132 Tematyka kolejnych numerów i przesyłanie tekstów 2022-01-16T23:48:49+00:00 . . studiapoetica@up.krakow.pl <p>.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9139 Spis treści 2022-01-17T13:39:03+00:00 . . studiapoetica@up.krakow.pl <p>.</p> 2022-01-17T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9130 Informacje redakcyjne 2022-01-16T23:33:12+00:00 . . studiapoetica@up.krakow.pl <p>.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9131 Kolegium Recenzentów 2022-01-16T23:38:59+00:00 . . studiapoetica@up.krakow.pl <p>.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9138 Table of Contents 2022-01-17T13:33:42+00:00 . . studiapoetica@up.krakow.pl <p>.</p> 2022-01-17T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9124 Brutalizacja świata przedstawionego w polskiej literaturze fantasy w perspektywie kulturowej teorii literatury. Konteksty i propozycje badawcze 2022-01-16T22:34:46+00:00 Joanna Płoszaj joanna.ploszaj89@gmail.com <p>Artykuł przedstawia próbę rozpatrzenia zagadnień związanych z brutalizacją polskiej lite­ratury <em>fantasy </em>oraz prezentowanych w niej światów z punktu widzenia kulturowej teorii literatury. W tekście przeanalizowane zostały kulturowe konteksty tego zjawiska, takie jak izolacja polskiej <em>fantasy </em>w początkach jej istnienia od wzorców rozwijanych na gruncie anglosaskim, tabuizacja śmierci naturalnej w przestrzeni publicznej, prowadząca do pornogra­fizacji przedstawień przemocy oraz śmierci w kulturze popularnej, czy kulturowy aspekt opisów ciała doświadczającego przemocy. Podkreślenie relacji literatury z kontekstami pozaliterackimi pozwala zauważyć, że polska literatura <em>fantasy </em>częściowo przejęła funkcję marginalizowanych w polskiej kulturze tekstów grozy.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9117 Poezja spekulatywna a fantastyka naukowa w poezji polskiej po 2010 roku. Próba ujęcia zjawiska 2022-01-16T21:21:10+00:00 Sonia Nowacka sonia.nowacka@uwr.edu.pl <p>Artykuł ma na celu naświetlenie zjawiska poezji <em>science fiction </em>oraz podjęcie próby charak­teryzacji jej najważniejszych cech i wyróżników. Autorka zarysowuje różnice i podobieństwa między poezją SF funkcjonującą w obiegach anglosaskim oraz polskim, wskazując na odręb­ność rodzimej poezji względem tej pierwszej. Analizując definicje gatunkowe poezji speku­latywnej, umieszcza w ich ramach nowe tendencje obecne w polskiej literaturze i wskazuje szczególnie na zagadnienie kreacji świata przedstawionego.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9129 Polskie fantastykoznawstwo (początki) 2022-01-16T23:31:45+00:00 Jakub Knap jakub.knap@up.krakow.pl <p>Artykuł stanowi przybliżenie początków polskiego fantastykoznawstwa, a jednocześnie pełni funkcję wprowadzenia do tomu studiów poświęconych polskiej teorii fantastyki. Scharakteryzowano w nim proces wyłaniania się polskiej teorii fantastyki w polu dyskursu krytycznego i literaturoznawczego, odwołując się do teorii emergencji i biorąc pod uwagę rozmaite wpływające na to czynniki (tzw. atraktory). Szczególną uwagę poświęcono roli Artura Hutnikiewicza jako inicjatora tego procesu.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021 https://studiapoetica.up.krakow.pl/article/view/9135 Teoria realizmu fantastycznego Franza Hellensa i jej literacki kontekst 2022-01-17T00:18:49+00:00 Ryszard Siwek ryszardsiwek@onet.pl <p>Poza Belgią realizm fantastyczny praktycznie nie jest znany. Termin fantastique réel, zaproponowany przez Picarda w dobie przełomu młodobelgijskiego jako wyznacznik jednej ze specyficznych cech literatury belgijskich frankofonów, doczekał się rozwinięcia w twórczości i teoretycznej refleksji Franza Hellensa (1881–1972). Artykuł jest próbą syntezy teoretycznych postulatów belgijskiego autora.</p> 2021-12-23T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2021