Teatr i Kosmos (w) teorii (literaturoznawczej)

Main Article Content

Katarzyna Wądolny-Tatar
https://orcid.org/0000-0001-6972-1138

Abstrakt

Tekst wstępny omawia zawartość rocznika oraz wskazuje na podjęte, w szkicach i studiach w nim zawartych, kierunki analiz i interpretacji. W artykułach konweniują sensy wielkich metafor wyobrażeniowych TEATRU i KOSMOSU jako pewnych uniwersów. Rozwijając myśl Hansa Blumenberga można powiedzieć, że realizmem metafor (w tym metaforyki teatrologicznej i kosmologicznej) jest realizm retoryczności – czasów, nurtów artystycznych, twórców. (Re)definicje pojęć: retoryka, retoryczność – stanowią drugi krąg tematyczny poruszany w tekstach, obok takich kategorii jak performatywność czy transmedialność. Zjawiska te nie funkcjonują poza gatunkami wypowiedzi literackiej, naukowej i paranaukowej, dlatego trzeci krąg rozważań w artykułach dotyczy refleksji genologicznej (szczególnie w odniesieniu do: akademickiej powieści kryminalnej, powieści teatralnej, cyklu lirycznego, antologii, „prywatnej” genologii Stanisława Barańczaka).

Article Details

Jak cytować
Wądolny-TatarKatarzyna. 2020. „Teatr I Kosmos (w) Teorii (literaturoznawczej)”. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica 7 (styczeń), 3-15. https://doi.org/10.24917/23534583.7.1.
Dział
Wstępne rozpoznania
Biogram autora

Katarzyna Wądolny-Tatar, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Katarzyna Wądolny-Tatar, dr hab., profesor uczelni w Katedrze Teorii i Antropologii Literatury IFP na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Autorka książek: Metaforyka oniryczna w liryce Młodej Polski (2006), Kołysanka w liryce XX i XXI wieku. Emergencja gatunku literackiego (2014). Współredaktorka wieloautorskich monografii: Kamień w literaturze, języku i kulturze (2013), Nowe poetyki miejskie. Z problematyki urbanistycznej w literaturze XX i XXI wieku (2015), Światy dzieciństwa. Infantylizacje w literaturze i kulturze (2016), Tropy biograficzne. Bieg życia w narracjach literackich i kulturowych (2017), Poetyka losu i historii. Profesorowi Tadeuszowi Budrewiczowi w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin (2017). Zastępca redaktor naczelnej rocznika „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Poetica”. Współautorka książki Fenografia rodzinna. Studia i szkice o twórczości Teresy Ferenc, Zbigniewa Jankowskiego, Anny Janko, Mileny Wieczorek (2017). W kręgu jej zainteresowań pozostaje genologia i tropologia literacka, polska poezja XX i XXI wieku, proza kobiet, literatura XXI wieku dla dzieci i młodzieży.

Bibliografia

1. Baluch Alicja, „Bezsenność Jutki” Doroty Combrzyńskiej-Nogali jako literacka forma przemieszczenia mitu o Demeter i Korze, w: Żywioły w literaturze dziecięcej. Ziemia, red. Anna Czabanowska-Wróbel, Krystyna Zabawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019, s. 235–242.

2. Blumenberg Hans, Paradygmaty dla metaforologii, przeł. Bogdan Baran, Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2017.

3. Klimowicz Marcin, Retoryczność polskiego dyskursu postkolonialnego, w: Studia postkolonialne nad kulturą i cywilizacją polską, red. Krzysztof Stępnik, Dariusz Trześniowski, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2010, s. 63–70.

4. Korwin Piotrowska Dorota, Poetyka – przewodnik po świecie tekstów, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011.

5. Kozmina Jelena, Osobowość i tradycja. O Natanie Tamarczence, „Litteraria Copernicana” 2018, nr 4 (28), s. 175–181.

6. Krajewska Anna, Humanistyka performatywna, „Przestrzenie Teorii” 2018, nr 29, s. 31–85.

7. Lichański Jakub Z., Myślenie o retoryce, „Teksty Drugie” 2002, nr 1–2, s. 277–294.

8. Łebkowska Anna, Autorefleksyjność współczesnych nauk humanistycznych i co powinno z tego wynikać, w: Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii, red. P. Czapliński i in., Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2017, s. 294–303.

9. Narratologia transmedialna. Teorie, praktyki, wyzwania, red. Katarzyna Kaczmarczyk, TAiWPN Universitas, Kraków 2017.

10. Przyszłość polonistyki. Koncepcje – rewizje – przemiany, red. Adam Dziadek, Krzysztof Kłosiński, Filip Mazurkiewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2013.

11. Retoryka tekstu artystycznego. Gry semantyczne, red. Anna Majmieskułow, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Bydgoszcz 2016.

12. Tiupa Walerij, Wykłady z nieklasycznej narratologii, red. Anna Skubaczewska-Pniewska, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 2018 (Xenia Toruniensia, t. 15).

13. Ulicka Danuta, Przemoc czytanek. O gatunku antologii, w: Współczesne dyskursy konfliktu. Literatura – Język – Kultura, red. Włodzimierz Bolecki, Wojciech Soliński, Maciej Gorczyński, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2015, s. 435–444.

14. Ulicka Danuta, Rzut oka na nowoczesne teoretyczne literaturoznawstwo polskie, w: (W) sieci modernizmu. Historia literatury – poetyka – krytyka. Prace ofiarowane Włodzimierzowi Boleckiemu, red. Agnieszka Kluba, Magdalena Rembowska-Płuciennik, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2017, s. 141–165.

15. Wądolny-Tatar Katarzyna, Kołysanka w liryce XX i XXI wieku. Emergencja gatunku literackiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków 2014.

16. Wójcik-Dudek Małgorzata, W(y)czytać Zagładę. Praktyki postpamięci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i młodzieży, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2016.

17. Zaleski Marek, Nie-poetyka, czyli w stronę paratropiczności, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2017, nr 30 (50), s. 19–27.